'We hebben deze zomer zeker staan juichen'. Natte zomer flinke oppepper voor natuur

Na drie droge, warme zomers op rij kwam de regen dit jaar vaak en soms met bakken uit de lucht. Sneu voor toeristen, maar boswachters staan te juichen. Water heeft de natuur nooit genoeg.

Fietsen over en door de heide.

Fietsen over en door de heide. Leo de Harder

Waar de een de vakantie in het water ziet vallen, doet de ander een vreugdedansje. Drie droge zomers hebben de natuur een flinke klap gegeven. Het natte voorjaar en dito zomer zijn een oppepper voor alles dat groeit en bloeit, zo leert een rondje langs de velden in Drenthe en Groningen. Bomen zitten voller in het blad, sparren kunnen zich beter wapenen tegen aanvallen van letterzetters en dennenscheerders, vennen lopen vol, geen angst voor bosbranden en de heide kleurt weer volop paars.

‘Geen water, dan gaat Fochteloërveen verloren’

,,We hebben deze zomer zeker staan juichen’’, zegt Sietske Westerhof, boswachter in het Fochteloërveen. Het veengebied bestaat bij de gratie van water. ,,Veenmos gedijt het best bij een constante waterstand. Dan moet er dus water zijn én het gebied moet het water kunnen vasthouden. Zo niet, dan gaat een natuurgebied als dit op termijn verloren.’’

De houten veenkades, die het gebied in compartimenten verdelen en het water tegenhouden, zijn verrot en moeten worden vervangen. Water lekt weg. Herstelplannen zijn in de maak. Niettemin brengt de regen successen: ,,Door de nattigheid hebben de kraanvogels meer veilige plekken om te broeden, want het water houdt roofdieren en mensen op grotere afstand. En het eenarig wollegras doet het ook goed. En dat is juist het plantje waar het veenhooibeestje, een heel mooi vlindertje, haar eitjes op afzet.’’

Tuinbezitters weten het al langer: ,,Door het vele vocht is dit het jaar van de slakken’’, zegt Sanne van Gemerden van Natuurmonumenten in Zuid-Drenthe. ,,Maar ook salamanders en kikkers doen het erg goed. Vennen en poelen, die de afgelopen jaren droog stonden, zijn weer gevuld met water. De eikenprocessierups houdt juist niet van regen en lage temperaturen en daardoor zijn er dit jaar veel minder klachten over de plaagrups. Door het koude en natte voorjaar ging het helaas ook lang niet altijd goed met het eerste legsel van broedvogels.’’

‘Dit jaar met geen woord gesproken over bosbranden’

En ook minder stress bij natuurbeheerders: ,,Voorgaande jaren was de kans op een bosbrand groot en had iedereen blusmaterialen bij zich. Dit jaar is er met geen woord over gesproken’’, aldus Van Gemerden.

Lysander van Oossanen, boswachter in het Drents-Friese Wold, is blij dat de grondwaterstand weer enigszins op peil is. ,,Bomen zitten voller in het blad, de heide bloeit en sparren hebben water nodig om hars aan te maken. Dat is hun afweer tegen de letterzetter, die hele percelen om zeep kan helpen. Maar veel bomen en andere vegetaties hebben meer nodig dan één natte zomer om te herstellen. Wortels zijn soms deels afgestorven en nieuwe groeien niet zomaar aan.’’

De Groninger boswachter Bart Zwiers is het stelligst: ,,Het is een illusie te denken dat met één nat jaar alles weer goed is. Bovendien was het geen natte, maar een gewone Nederlandse zomer. Ik hoop dat de droge warme zomers mensen hebben laten zien wat klimaatverandering doet. Slechts het topje van de ijsberg van de flora en fauna profiteert ervan, het merendeel lijdt onder de verandering van het weer. De afgelopen dertig jaar is 76 procent van alle insecten verdwenen. Weg! En insecten vormen de basis van ons leven en van onze economie. We zijn bezig met zelfvernietiging.’’