Ni'j boek over de geschedenis van et anarchisme rond Appelsche

Lammert Jansma. Lenus van der Broek

In een kleine bi’jienkomst bi’j him thuus in Veenwoolden is et ni’jste boek prissenteerd van Lammert Jansma, de vroegere direkteur van de Fryske Akademy.

Oold-direkteur Sietske Bloemhoff van de Stellingwarver Schrieversronte, et instituut dat dit boek uutgeven kon, brocht Jansma et eerste exemplaor d’r van. Vanwegens de oplopende besmettingsciefers van corona is besleuten om of te zien van een grotere bi’jienkomst. Wel zal begin ankem jaor Jansma, naor anleiding van et verschienen van dit boek, een lezing holen angaonde et onderwarp van disse uutgifte.

Idealist

In Houd je goed! Brieven aan een dienstweigeraar 1935/1936/1937 vertelt Lammert Jansma over zien schoonheit Fokke Veenstra en die zien bruur Jan. Beide weren idealist, ze weigerden dienst (ok burgerdienst), weren anhangers van et (vrije) socialisme en anarchisme en weren gehielonthoolder. Deurdat ze de dienst weigerden, belaanden ze beide in de gevangenis. Daor kregen ze mit riegelmaot brieven toestuurd van femilie, kammeraoden en meensken mit dezelde idenen en opvattings. Mit naeme in de omgeving van Appelsche weren dat d’r nogal wat. D’r was in Appelsche (mar niet aliend doar) een hiele groep, ok veul jonge meensken, mit dezelde idenen angaonde socialisme, anarchisme, antimilitarisme en gehielonthoolding. Nao de dood van Fokke bin de brieven in et bezit kommen van zien dochter, die et belang d’r van veur heur heit mar ok veur eren zag, en zi’j het ze beweerd. An de haand van die brieven, die allemaole letterlik overneumen binnen, het Jansma een opmarkelike periode uut de geschiedenis van en rond Appelsche beschreven. Butendat geven de brieven van mitstaonders goed inzicht in de opvattings, staandpunten van en de debatten tussen de vri’je socialisten/anarchisten onderling in ie tied. En al die brieven vertellen, behalven over et onderwarp zels, nog meer. Zo vaalt d’r ok veul in te lezen over et leven van alledag in de jaoren vlak veur de Twiede Wereldoorlog. Jansma het butendat zorgd veur een veurtreffelike bronvermelding, zodat et boek veur veul meensken een boek wezen daj’ gewoon hebben willen!

Socioloog

Lammert Gosse Jansma is socioloog (promosie Erasmus Universiteit Rotterdam) en theoloog (promosie Rieksuniversiteit Grunningen). Hi’j publiceerde over profetische en chiliastische bewegingen in et heden en et verleden (o.e. Engelen in Oudehorne, Eburon 2010; Wachters van de Nacht, Eburon 2016), en is eindredakteur van et tiedschrift Religie & Samenleving.

Bi’j et schrieven van et boek het Jansma veul steun en hulpe had van Anne Veenstra. Anne is een zeune van Jan Veenstra, van wie in et boek ok een tal brieven opneumen is.

Beparkte oplaoge

Et Nederlaanstaelige boek is in een beparkte oplaoge drokt deur PUMBO in Zwaag. Et boek, dat 736 bladzieden telt, is alliend bi’j de Stellingwarver Schrieversronte te koop.

Nieuws

Meest gelezen