Mijn werk: ‘Er zit geen toeval in mijn beelden’

Oosterwolde/Oldeholtpade - Het gesprek opent met het zien van de pas geschoten beelden van eekhoorn en appelvink, gekiekt in de achtertuin. De tuin wordt optimaal bewoond; van gaai, ijsvogel, rat tot rodelijst-insecten. En dat is bijzonder want de woonboerderij ligt in het centrum van Oosterwolde.

In 2017 is Ruurd Jelle van der Leij met partner Helena er komen wonen. Vrijwel meteen is de tuin aangepakt en veranderd in een biodivers lustoord voor vele fladderaars en kruipers. Menig uurtje brengt hij door in zijn tuinhuis om vandaar het gedrag van de dieren te observeren, onder meer in de door hemzelf ontworpen waterbak.

Ruurd Jelle van der Leij (1984) is geboren in Oldeholtpade. Fotograferen deed hij van jongs af aan met geleend materiaal van familie. Bij een lezing van Freddie de Vries over weidevogels op de lagers school raakten ze in contact en dat is sindsdien gebleven.

Beste opleiding

De Vries werd zijn leermeester op hun gezamenlijk natuurtochten: ‘Ik heb de beste opleiding die niet bestaat’. De studie kust- en zeemanagement met accent op ecologie is de basis geweest voor z’n verdere loopbaan. Tijdens stage in Noorwegen kwam de fotografie in een serieuzer daglicht te staan. Met een zelf aangeschafte camera stuurde hij beelden voorzien van verhaal naar Nederland. Het was aanleiding voor De Vries om samen met Van der Leij ‘Et Stellingwarver Voegelboek’ te maken. De beelden schoot Van der Leij, het verhaal nam De Vries voor z’n rekening. Het werd een vierjarig project, een beslissende periode voor Ruurd Jelle van der Leij want toen besloot hij om voor de fotografie te kiezen.

Boek

Deze beslissing was een ‘gouden’ greep. Hij begon als zelfstandige, naast de fotografie gaf hij lezingen en begeleidde excursies op het Lauwersmeer om van rond te komen. Tien jaar had hij zichzelf gegeven om zijn bedrijf van de grond te trekken, maar na 7 jaar was hij waar hij wilde zijn. Menig boek met unieke beelden van vogels, dieren en (wadden)landschappen staan op zijn naam. Het meeuwenboek is uitgebracht. Nu is het rattenproject actueel, de platen zijn ook vanuit het tuinhuis geschoten. In 2015 kwam het filmen erbij. Ruben Smit (producer film Oostvaardersplassen) vroeg Van der Leij voor het camerawerk voor de film over het Wad. Zo geschiedde en het resultaat mag er zijn. De plezierige samenwerking heeft geleid tot een nieuw driejarig project, over de grutto. Twee jaar filmen zit er al op en dat laat zichtbaar de achteruitgang van de populatie zien, zegt Van der Leij. ‘De monocultuur, het lage grondwaterpeil en landbouwmachines geven nauwelijks overlevingskans voor de grutto, daarin zie je dat de huidige landbouw niet samengaat met de natuur. Dat ontmoedigt wel.’ De opnames vinden o.a. plaats op Ameland waar nog veel weidevogels zitten en ze geen predatiedruk ondervinden van vos of steenmarter.

Vooropgezet idee

De vogelfotografie had vooreerst niet zijn interesse. Later bedacht hij om ze op een andere manier te fotograferen: ‘Dat ik er meer uit kon halen’. Met zijn kennis en observaties van vogels maakt hij beelden die niet iedereen maakt. Van der Leij werkt vanuit een vooropgezet idee, impulsief plaatjes schieten is er niet bij. De regie ligt bij hem (door een aantrekkelijke biotoop te creëren), het dier maakt het beeld af: ‘Er zit geen toeval in mijn beelden’.

Het vele materiaal door de jaren heen resulteert er in dat de lat steeds hoger komt te liggen.

Van der Leij zit volop in de projecten en leeft van dag tot dag. Voor de toekomst zal dit beeld niet anders zijn is z’n verwachting: ‘Ik zit midden in van alles’.

www.rjvanderleij.nl

 

Tekst en foto’s: Anne Westerhof