Bijna 11.000 nesten met eikenprocessierupsen weggezogen. In Ooststellingwerf werden ruim 2200 eiken behandeld met aaltjes

Guus Hellingman knalt de sekslokstof in de eikenbomen langs de Helomaweg bij Fochteloo. FOTO RENS HOOYENGA

In 22% van alle gemeentelijke eiken in Ooststellingwerf zijn vorig jaar eikenprocessierupsnesten aangetroffen. Twee gespecialiseerde bedrijven hebben bijna 11.000 nesten weggezogen.

In 2022 zijn 2210 eiken preventief bestreden met nematoden (microscopisch kleine wormpjes, ook wel aaltjes genoemd). In deze bomen zijn in 276 eikenprocessierupsen aangetroffen. In 2021 waren er op dezelfde locaties ongeveer 660 besmette eiken.

De preventieve bespuiting van Elsloo Zuid naar Makkinga en van Makkinga naar Oldeberkoop heeft niet het resultaat als op de andere vier locaties opgeleverd. Er is geen oorzaak gevonden voor het mindere resultaat. De andere locaties zijn tussen Appelscha en Oosterwolde, tussen Oosterwolde en Haule, tussen Haule en Waskemeer en de Leidijk in Waskemeer.

Namatoden

De bestrijding met nematoden wordt uitgevoerd op het moment dat de rupsen uit de eitjes komen en zich in de bovenste helft van de kroon bevinden. Voor een optimaal resultaat wordt deze methode na twee weken herhaald. Op het tijdstip van de bespuiting zijn er nagenoeg geen andere rupsen in de bomen aanwezig, waardoor er minimale negatieve effecten zijn op de biodiversiteit. De nematoden zijn gevoelig voor UV-licht en kunnen alleen ‘s nachts worden toegepast.

In 2022 zette Ooststellingwerf in op een preventieve en een curatieve bestrijding van de rups op het verhogen van de biodiversiteit. De combinatie van maatregelen sorteert het meeste effect. Daarnaast werkt de gemeente mee aan de proef “paringsverstoring”.

Preventieve bestrijding is gericht op het voorkomen van overlast. Dat betekent dat de rupsen met een bespuiting worden gedood voordat deze brandharen vormen. Ook het verhogen van de biodiversiteit kan een bijdrage leveren aan de preventieve bestrijding. Curatieve bestrijding betekent dat nesten van de eikenprocessierups worden verwijderd. Deze nesten bevatten brandharen die de overlast kunnen veroorzaken. Buitendienstmedewerkers van de gemeente hebben de gemeentelijke eiken gecontroleerd op de aanwezigheid van nesten van de eikenprocessierups.

De preventieve bestrijding met nematoden wordt ook in 2023 op meerdere locaties toegepast. De locaties worden bepaald aan de hand van de hoeveelheid mensen die daar komen of langdurig verblijven, het aantal aangetroffen nesten in 2022 en het aantal gevangen vlinders per val.

Paringsverstoring

In juli vorig jaar is er in Ooststellingwerf en negen andere gemeenten een proef gestart om door paringsverstoring de beheersing van de eikenprocessierups praktischer en financieel minder kostbaar te maken. De proef wordt gehouden aan een gedeelte van de Helomaweg (proeflocatie) en de controlelocatie bij het Fochtelooerveen. Het aantal nesten en de grootte ervan die in 2023 op de proef- en controlelocatie worden gevonden, moeten uitwijzen of de mannelijke vlinder door de overdaad aan feromonen ook daadwerkelijk de vrouwelijke vlinders minder opmerken.

Lokstoffen

Voor de monitoring van de eikenprocessierupsvlinder worden feromonen (lokstoffen) gebruikt. Er is in vergelijking met 2021 een forse afname van het aantal gevangen vlinders. Dit komt door gunstige omstandigheden voor de preventieve bespuiting, het tijdig verwijderen van de nesten, er eikenprocessierupsen zijn die hun cyclus niet hebben voltooid en als rups in de grond overwinteren en door het bevorderen van natuurlijke bestrijding waardoor er een toename is van de predatie door vogels en roofinsecten.

Kosten

De totale kosten van de preventieve bestrijding, het verwijderen van nesten en het monitoren van vlinders van de eikenprocessierups bedroeg in 2022 ongeveer 158.000 euro.

Op basis van het aantal gevangen vlinders in 2022 verwacht de gemeente dat in 2023 de te verwachten plaagdruk in Ooststellingwerf lager is als in vorig jaar. Als eikenprocessierupsen zich niet hebben verpopt en als rups overwinteren in de grond, kan het zijn dat de plaagdruk in 2023 gelijk is aan een jaar eerder.

Aanpak

De gecombineerde aanpak met behulp van de nestkasten, bloemmengsels en bloembollen wordt voortgezet. Bij de aanplant van nieuwe bomen plant de gemeente de laatste jaren in principe geen eiken meer aan. Door de aanplant van andere soorten bomen wordt de diversiteit van het bomenbestand verhoogd.

Nieuws

menu