Sprekende stenen: Makkinga, Lycklamaweg 17

Makkinga - Diverse huizen hebben naast de voordeur of ergens anders in de gevel een zogenoemde gevelsteen. Dergelijke stenen bevatten vaak informatie over degene die de eerste steen voor het huis of het gebouw gelegd heeft.

Soms staan er initialen in waarvan de betekenis voor veel mensen onduidelijk is. Oosterwoldenaar Jan Koops zocht verder en probeert het verhaal achter de stenen bloot te leggen. Bijzonder aan deze steen is dat twee echtparen, die geen familie van elkaar waren, deze hebben gelegd. Over de ene familie (Bergsma) was al het een en ander bekend. Bij het andere echtpaar niet en is het ook nu nog gissen.

Secretaris van de gemeente

Petrus Adrianus Bergsma (Idaard 1830-Leeuwarden 1915) was gehuwd met Doetje Offerhaus (Groningen 1832-Leeuwarden 1918). Hij was van 1858 tot 1865 secretaris van de gemeente Ooststellingwerf en daarna tot 1870 burgemeester van deze gemeente. Voor zijn hulp tijdens de cholera-epidemie in 1866 kreeg hij een bronzen medaille uitgereikt. In 1870 verruilde hij het burgemeesterschap voor de post van secretaris van de gemeente Leeuwarden. Die functie staat ook op zijn grafmonument daar. Ze kregen twee dochters (Anna en Jitske Wiskia) en een zoon. Deze zoon, Edo Johannes, werd in 1862 in Makkinga geboren en was gemeentesecretaris van Idaarderadeel, burgemeester van Het Bildt en Enschede en voorzitter van de ANWB.

Studie rechten

Tot op heden heb ik (ook op internet) geen documenten kunnen vinden die een mr. G.J. Keiser  in verband brengen met Makkinga. De enige combinatie die ik kan leggen is met Gerhard Jacob Keiser (Groningen 1833-Batavia 1890). Hij start in 1851 met de studie rechten en promoveert in 1855. Hij huwt in 1858 met H.E.C.P. König (Charleroi 1830-Groningen 1902).

Eerste steen

Mijn vermoeden is dat deze Keiser vervolgens kantoorgenoot werd van advocaat Bergsma in Makkinga en dat daarom beide echtparen de eerste steen hebben gelegd. Die samenwerking heeft dan maar kort geduurd. In 1859 namelijk werd Keiser 'ambtenaar 1e klasse voor de dienst in Nederlands Indië' om even daarna benoemd te worden tot 2e substituut-griffier bij het hooggerechtshof daar. Keiser maakt carrière. 1863: substituut-officier van justitie bij de raad van justitie in Samarang; 1880: Raadsheer van het hooggerechtshof en 1883:  President van de Raad van Justitie te Batavia. In 1879 bewoont Keiser het beroemde Huis op Rijswijk in Batavia.

Vier dochters

Ze kregen in elk geval vier dochters, waarvan er twee zeer jong zijn overleden. In 1875 keerde Keiser met vrouw en twee dochters voor twee jaar terug naar Nederland. Van beide dochters ging er één weer mee terug naar Nederlands Indië.

Wie meer informatie kan verschaffen of een tip heeft voor een gevelsteen, kan mailen aan gevelsteen@jkoops.nl