Actie moet plan Ter Borgh Esch voorkomen

Oosterwolde - Kan ontwikkelaar Sjoerd Hoekstra verder met het plan Landgoed Ter Borgh Esch of ontbreekt het aan politieke steun?

Tegenstanders zamelen handtekeningen in

De discussie over dit onderwerp in de raadscommissie Ruimte nam vorige week maar liefst drie uur in beslag. De coalitiepartijen VVD, OoststellingwerfsBelang en CDA lijken, evenals het college, groen licht te willen geven. Om deze partijen op andere gedachten te brengen, is zaterdag een grootschalige handtekeningenactie gestart.

Krachten gebundeld

De actie is een initiatief van de Historische Vereniging Oosterwolde e.o. (HVO), BewonersOverleg Oosterwolde-Noord (BOON) en de Facebook-groep Oosterwolde Toen. ‘We hebben onze krachten gebundeld’, legt Cees Verboom, voorzitter van BOON uit. ‘Samen sta je sterker. En om te laten zien dat er veel weerstand is tegen het plan, hebben we gezamenlijk een handtekeningenactie op touw gezet.’

‘Dit moet gewoon behouden blijven’

De actie is zaterdag van start gegaan. Bij diverse evenementen in Oosterwolde waren vrijwilligers actief om handtekeningen in te zamelen. Ze hadden zichzelf allemaal spontaan aangemeld. ‘Het is een schitterend plekje’, zegt Alle Jansen die al heel zijn leven in Oosterwolde woont. ‘Dit moet gewoon behouden blijven.’ Actievoerder Doede van der Bij woont pas tien jaar in Oosterwolde, maar ook hem ligt dit stukje landschap na aan het hart. ‘Een van de redenen om ons huis aan de Koemaad te kopen, was dit mooie stukje Oosterwolde. Samen met het liefdesbrugje erbij is het een prachtig geheel dat moet blijven zoals het is.’

Voor en tegen

Er werden zaterdag handtekeningen ingezameld bij de rommelmarkt van Het Anker, de woonmarkt in het gemeentehuis, de catwalk in het centrum en de tuindag in de bibliotheek. Omdat er volgens de coalitiepartijen ook veel voorstanders van het plan te vinden zijn, kon er op de lijsten zowel een handtekening onder het kopje ‘voor’ als ‘tegen’ worden gezet. Tijdens de eerste actiedag zijn er ruim 700 handtekeningen tegen het plan verzameld. Een vijftal mensen heeft voor gestemd. Verboom: ‘We hopen dat deze uitslag raadsleden aan het denken zal zetten. Dit unieke stukje eslandschap mag gewoon niet verloren gaan.’

Actievoerders in supermarkten

De komende dagen wordt de handtekeningenactie voortgezet. De actievoerders zullen onder andere bij diverse supermarkten te vinden zijn. Tevens is door Oosterwolde Toen een digitale petitie opgezet. Deze kan ondertekend worden via de link www.axci.nl/s/terborghesch. ‘Wij mogen dit prachtige stukje van Oosterwolde niet verloren laten gaan’, aldus Yvonne van der Wal, oprichter van Oosterwolde Toen.

Lange voorgeschiedenis

Het dossier Ter Borgh Esch kent een lange voorgeschiedenis. Er zijn in het verleden meerdere plannen gepasseerd. Uiteindelijk is er medio 2013 een voorontwerpbestemmingsplan en een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Hierop zijn acht inspraakreacties en een vooroverlegreactie van de provincie ontvangen.
Bij het college bestaat de behoefte om - voordat de bestemmingsplanprocedure een vervolg krijgt - de raad te informeren over de haalbaarheid van het plan. Mocht de raad instemmen met de inhoud van deze notitie, dan wordt het plan in de vorm van een ontwerpbestemmingsplan verder in procedure gebracht. Mocht de raad niet instemmen met de inhoud, dan kan ontwikkelaar Hoekstra hieruit zijn eigen conclusies trekken. De reden om dit via deze ‘tussennotitie’ te doen is om Hoekstra het maken van verdere kosten te besparen.

Doorkijk verbeterd na aanpassing plannen

Hoekstra heeft bij de gemeente het plan ingediend om woningen te mogen bouwen aan de Jardinga aan de rand van Oosterwolde. De plannen zijn volgens Hoekstra dusdanig aangepast, dat de doorkijk op het gebied is verbeterd ten opzichte van eerdere voorstellen. Daarnaast wil It Fryske Gea graag de grond overnemen en het toekomstige beheer uitvoeren. Het nabijgelegen Rikkingahof kan 24-uurs zorg bieden. In totaal gaat het om 20 woningen voor welgestelde 55-plussers.

'Zuinig zijn op erfgoed'

‘De situering van de clusters is in dit laatste ontwerp vrijwel hetzelfde als in eerdere ontwerpen’, zegt Jan Russchen, bestuurslid van de HVO. ‘Dit betekent dat de zichtlijnen op het Diep grotendeels verloren gaan. We hebben in Oosterwolde al veel oude gebouwen en cultureel erfgoed zien verdwijnen. Laten we zuinig zijn op dat erfgoed wat we nog hebben.’

Hoge cultuurhistorische waarde

Volgens landschapsgeschiedkundige Dennis Worst uit Elsloo gaat het om landschap van een hoge cultuurhistorische waarde. ‘De historische en landschappelijke structuren zijn hier nog geheel intact gebleven. Zelfs de karakteristieke dekzandkop waarop de boerderij is gesitueerd, is nog aanwezig. Wanneer de gemeente toestemming geeft voor de aanleg van twintig nieuwe woningen in verschillende clusters, verkwanselt ze de totale cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteit van dit complex.’

Agrarisch beheer

Het project kan volgens het college juist bijdragen aan het behoud en mogelijk zelfs een verfraaiing van het landschap. Het gebied rond buutschap Jardinga heeft nu een agrarische bestemming en wordt gebruikt als grasland. De opbrengst van de woonclusters maakt het mogelijk om het gehele gebied van negen hectare aan te kopen en ten behoeve van het landschap te beheren. Mochten de woningclusters niet gebouwd kunnen worden, dan kan een meer gebruikelijk agrarisch beheer blijvend worden toegepast, omdat de grond dan voor het agrarisch bedrijf van Hoekstra moet renderen.

It Fryske Gea wil beheer uitvoeren

It Fryske Gea wil graag de grond in eigendom of erfpacht overnemen van Hoekstra en het toekomstige beheer uitvoeren. Hierbij wordt gedacht aan een vorm van extensief agrarisch beheer in een vergelijkbare vorm zoals dat in de laatste jaren al door Hoekstra werd uitgevoerd. It Fryske Gea is gecharmeerd van het es-achtige besloten landschap, dat kenmerkend is voor Oosterwolde en omgeving. Naar de mening van It Fryske Gea kan de natuurcomponent meer naar voren komen in het plan. It Fryske Gea zal een beheerplan opstellen, waarin het toekomstige beheer wordt geregeld.

'Laatste konijn uit hoge Hoekstra-hoed'

‘Ik zie het aantrekken van It Fryske Gea als het laatste konijn uit de hoge Hoekstra-hoed’, zegt Verboom. ‘In de loop der jaren heeft Hoekstra steeds organisaties en instanties benaderd om zijn plannen van het sausje ‘wij vinden het een goed plan’ te voorzien.’ Ieder van deze partijen heeft volgens Verboom zo zijn of haar eigen belang bij het realiseren van dit plan. Zo is onder andere SIR 55 aan het project verbonden. Deze organisatie behartigt de belangen van actieve, vitale en maatschappelijk betrokken levensgenieters in de leeftijd van 50 tot circa 70 jaar, die niet kleiner maar anders willen wonen en privacy en comfort belangrijk vinden. Verboom: ‘Natuurlijk is SIR 55 dan zeer ingenomen met deze locatie in Oosterwolde.’

24-uurs zorg

Het initiatief vervult volgens het college echter een behoefte bij de groep van senioren met een hoger inkomen die graag de zekerheid hebben dat zij iedere dag kunnen rekenen op 24-uurs zorg. Omdat de geplande twintig woningen zo dicht bij Rikkingahof liggen, kan Rikkingahof 24 uur per dag zorg bieden aan de bewoners van Ter Borgh Esch. Russchen: ‘Evenals nu het geval is kan zorg door het hele dorp op een goede wijze door vele zorginstanties worden geleverd en behoeft niet noodzakelijkerwijs naast en door Rikkingahof plaats te vinden.’
Bovendien zijn er volgens de tegenstanders nog diverse inbreidingslocaties in Oosterwolde te vinden waar ook seniorenwoningen voor mensen met een hoger inkomen kunnen worden gebouwd. Men denkt daarbij aan de Melkweg, de Groote Singel of het Arriva/Dengo-terrein, zoals verwoord in het masterplan Oosterwolde centrum – Venekoten Noord.

Geen beperkingen

‘Daarnaast is het maar de vraag of het argument dat de doelgroep die de projectontwikkelaar voor ogen heeft, hier ook daadwerkelijk komt wonen’, stelt Russchen. ‘Iedereen die het kan betalen kan hier straks komen wonen. Beperkingen kunnen niet worden opgelegd.’

Geen woord meer over archeologisch onderzoek 

Dat er in de tussennotitie met geen woord meer wordt gerept over een archeologisch onderzoek voor het hele plangebied, baart de HVO ook zorgen. ‘Het plan had nooit zo ver mogen komen’, aldus Worst. ‘De Ooststellingwerfse gemeenschap die door de raadsleden wordt vertegenwoordigd, zou juist trots moeten zijn op dit prachtige stukje Oosterwolde. Het landschap rondom het Rikkingahof-complex vertolkt als een van de laatste esgehuchtjes het historische verhaal van onze hoofdplaats.’

Emotioneel

Naast de rationele argumenten is er volgens Verboom ook een groot emotioneel argument. ‘In dit fraai stuk landschappelijk natuurgebied wandelen dagelijks de bewoners van het complex Rikkinghof, omdat hun actieradius door hun beperking niet veel ruimer is. Zo kunnen zij alle seizoenen ongestoord genieten van al het moois dat deze es te bieden heeft. Maar niet alleen zij, vele inwoners uit Oosterwolde Noord maken gebruik van dit wandelgebied. Door de landschappelijke natuur op te offeren aan het woongenot van een beperkt aantal toekomstige inwoners, doet men een groot deel van de  inwoners in onze wijk te kort.’

De gemeenteraad spreekt zich tijdens de raadsvergadering van 21 april uit over het plan. Voorafgaand aan deze vergaderingen zullen de ingezamelde handtekeningen worden aangeboden.

Lees meer in ons dossier: Woningbouw Jardinga.