NiekHoort
Door Niek van der Oord

Column: Heide moet behouden blijven

Misschien komt het doordat ik in Drenthe ben geboren en getogen. Van jongs af aan hou ik van heidevelden.

Eigenlijk is heide heel bijzonder. Het komt slechts in een beperkt aantal landen voor. Het is een struik die groeit in streken met een zeeklimaat. Heide is te vinden in Groot-Britannië, Ierland en in de kunststrook van West-Europa.

In Friesland zie je aanmerkelijk minder heide dan in de Drentse buurprovincie. Gelukkig staat er op diverse plaatsen in de Stellingwerven wel heide, al zijn het vaak meer veldjes dan velden. Juist die veldjes moeten we koesteren, maar in de praktijk gebeurt dat helaas bijna niet.

Regelmatig wandel ik door het Spokeplasgebied bij Noordwolde. Daar ligt een bescheiden heideveldje dat door een smal wandelpad wordt doorkruist. Tot enkele jaren geleden kon je het alleen betreden via een zwaar, houten hekwerk aan beide kanten van het terrein. De hekken zijn inmiddels verdwenen. De heide was daar in augustus tijdens de bloei prachtig. De paarse gloed maakt me vrolijk.

Jaren geleden kwamen de duizenden wandelaars van de Pieter Stuyvesant Kuiertocht er langs. Speciaal voor die gelegenheid was er een plaggenhut gebouwd. Bij het zien van de heide en de hut waanden de wandelaars zich even terug in de tijd. De hut is al lang verdwenen.

Hetzelfde dreigt voor de heide. Jonge boompjes, meestal aangeduid als bosopslag, schieten er als paddenstoelen uit de grond. Al is dat in dit geval een slechte vergelijking. Want ook van paddenstoelen kan ik in deze tijd van het jaar genieten.

Het bosopslag daarentegen bedreigt op veel plaatsen in de Stellingwerven mijn geliefde heide. In het begin toen de eerste boompjes de heide steeds meer aan het zicht onttrokken, verwachtte ik dat Staatsbosbeheer als eigenaar van het terrein actie zou ondernemen. Dat blijkt een flinke misrekening.

Volgens boswachter Manon van Wesel moeten de jonge boompjes elk jaar handmatig worden verwijderd. Dat is simpelweg te kostbaar. Staatsbosbeheer zet de mensen en middelen elders in voor het reguliere werk. Dat betekent dat de heidevelden in ondermeer de Blesdijkerheide, De Noordwolder Meenthe, het Blauwe Bos bij Haulerwijk en bij Appelscha wat de natuurorganisatie betreft steeds meer overwoekeren.

Gelukkig zijn er her en der speciale natuurwerkdagen waarbij vrijwilligers het bosopslag verwijderen. Maar dat is wat betreft de verdeelde heidegebiedjes in de Stellingwerven een druppel op een gloeiende plaat. Ik pleit er voor dat plaatselijk belangverenigingen mensen oproepen die hun handen uit de mouwen willen steken om ‘onze’ heide te redden.

In dat geval, zo verzekert de boswachter, wil Staatsbosbeheer de regiefunctie wel op zich nemen. Door de coronamaatregelen (geen groepsvorming) kan het nu even niet. Dan maar volgend voorjaar een grote heideactie. Wie neemt het initiatief?