Overpeinzing
Door de Stellingwerver kerkgemeenschap

Geen kerkdienst

De Belgische kunstschilder René Magritte is wereldberoemd geworden met zijn eind twintiger jaren geschilderde ‘La trahison des images’ (Het verraad van de voorstelling).

Zijn afbeelding van een pijp kennen we vooral vanwege het onderschrift:  Ceci n'est pas une pipe (Dit is geen pijp).
Magritte bedoelde natuurlijk dat we geen echte pijp zien, maar een afbeelding daarvan.
Toen ik die afbeelding voor het eerst zag, ik zal twaalf jaar zijn geweest, had ik het niet door en dacht ik “Als het geen pijp is, wat dan wél?” Maar je moet dus lezen achter de woorden of door de woorden heen. Net zoals met de zin: Een nietmachine niet en een typemachine niet.
Maar goed: geen pijp dus.
De afgelopen weken zijn veel kerken weer gestart met hun diensten. Maar waarschijnlijk nog nergens op de manier zoals dat vóór de coronacrisis gebeurde. Vaak mag er nog niet gezongen worden. Zelf liet ik in dergelijke diensten verschillende nummers vanaf CD afspelen, zodat er koor- of solozang te horen was. In andere diensten mag men wel zingen maar is het aantal kerkgangers gelimiteerd en moet je je vooraf opgeven. Een plek reserveren voor het bijwonen van een zangloze kerkdienst, het is iets dat we vorig jaar niet voor mogelijk hadden gehouden.
Er zijn mensen die bewust niet naar de kerk gaan omdat ze het maar niks vinden dat er niet gezongen mag worden of dat je je tevoren moet aanmelden. ‘Dat is geen kerkdienst’, vinden ze, ‘maar een slap aftreksel ervan’. Net zoals de afbeelding van een pijp geen echte pijp is.
Ik kan, als graag meezingende kerkganger, wel meevoelen met deze thuisblijvers, maar ben het niet met ze eens. Uiteraard is de kerkdienst er ook om ‘de lofzang gaande te houden’, maar dat bepaald niet alleen.
Wat ik persoonlijk, naast contemplatie, in een kerkdienst hoop te vinden is een bijdetijdse benadering van de oude woorden uit de Bijbel, dus betrokken op het hier en nu. Voor mij geldt namelijk: als in de dienst wel wordt gezongen, maar geen link gelegd wordt naar ons dagelijks leven, als ik niet persoonlijk wordt aangesproken, dan is het geen kerkdienst.

Jan Koops