‘Door voorop te lopen hopen we stevige positie te behouden’

Het straatbeeld zag er 75 jaar geleden totaal anders uit. Toen was er nog in bijna elk dorp een bakker, een slager en kruidenier gevestigd. Of de melkboer kwam langs de deur. In veel dorpen zijn weinig of geen detaillisten meer over. Gelukkig zijn er ook in Ooststellingwerf verankerde bedrijven die al minstens 75 jaar bestaan.

Hoe startten zij, pasten zij zich door de jaren heen aan op de vraag van de consument en hoe zien zij de toekomst? De jubilerende Nieuwe Ooststellingwerver ging met vier ondernemers in gesprek.

Schaafsma
In Appelscha-boven aan de Vaart Zuidzijde 134 is Schaafsma Zand en Grind B.V. gevestigd. Het bedrijf bestaat al zeker 105 jaar. Taede Schaafsma, die zelf in 1982 op 103-jarige leeftijd overleed, is de oprichter. In 1915 kocht de ondernemer een schip en vervoerde daarmee zand en grind vanaf de grote rivieren naar Appelscha en omstreken. ‘Wij beschikken alleen nog over een bouwpenning van de bouw van het schip’, zeggen Taede en Lieuwe Schaafsma. De broers zijn beiden kleinzoon van de oprichter en tevens de huidige eigenaren van het bedrijf. ‘De eerste officiële inschrijving bij de Kamer van Koophandel dateert uit januari 1939.’ Het bedrijf had in die tijd al een grote opslag in Appelscha-boven, nabij de Damsluis. Deze opslag bestaat nog steeds. Het bedrijf vervoert nog altijd zand en grind. Dat gebeurt niet meer per schip. ‘Dat veranderde door de jaren heen. Het bedrijf kocht diverse vrachtwagens, maar ook een kraan.’ Schaafsma ging grondwerkzaamheden uitvoeren evenals sloopwerken. Tegenwoordig verhuren ze onder meer containers, ze verrichten infrawerkzaamheden, gladheidsbestrijding en hebben een betoncentrale. Daarmee werd de van origine vervoerder een grote speler in Noord-Nederland. Voorop bij de Schaafsma’s staat ook het recyclen van puin. ‘In deze tijd van recyclen, upcyclen en duurzaamheid, willen wij niet achterblijven. Wij denken dat het belangrijk is om grondstoffen efficiënt in te zetten en te hergebruiken. In deze circulaire economie bestaat geen afval en worden grondstoffen steeds opnieuw gebruikt. Wij dragen ons letterlijke steentje in ieder geval bij.’

De grootste verandering die de broers de afgelopen jaren doormaakten was de opening van de nieuwe locatie aan de Esgang in Oosterwolde. ‘Daar zijn we beter bereikbaar. Klanten kunnen op die plek bij ons terecht voor het brengen van ‘afval’ en het ophalen van zand en grind. Toekomstbestendig dus.’ Het lijkt erop dat het familiebedrijf nog wel een lange tijd mee kan, want de vierde generatie heeft zich inmiddels aangediend als opvolger.

De Samenwerking
Loon- en aannemersbedrijf De Samenwerking BV in Elsloo, één van de grootste loonbedrijven van Friesland, viert dit jaar haar honderdjarig bestaan. Het begon allemaal toen enkele boeren in 1920 in Elsloo het initiatief namen om samen een dorskast te exploiteren. Het bestel kreeg toen al de naam de Cooperatieve Dorsch- en Landbouwexploitatievereeniging Samenwerking. ‘Het bedrijf heeft een goede bekendheid in de regio, dus veranderden we de naam niet’, zegt mede-eigenaar Jan-Roelof Betten. Hij privatiseerde de coöperatie met Harm Betten in 1994. In 2013 zette Jan-Roelof Betten De Samenwerking alleen voort. Tot het begin van het nieuwe millennium ging De Samenwerking vooral op dezelfde voet door. ‘Het bedrijf groeide door de voortdurende- en verdere ontwikkeling in de mechanisatie, de schaalvergroting en flinke stijging van uiteenlopend werk uit tot een modern bedrijf. Op dit moment werken er 38 vaste medewerkers en 12 zzp’ers. Zij zijn actief in het agrarisch loonwerk, grond-, weg- en waterbouw en het transport. 

Het bedrijf was altijd in Elsloo gevestigd. Overgenomen bedrijven in Oldeberkoop (2005) en Steggerda (2007) zijn geïntegreerd in het bedrijf in Elsloo. Een jaar geleden stond Betten voor een pittig dilemma: zijn eigen gezondheid, de toekomst van het bedrijf en de verkenning van overname in eigen gezin zorgde al maanden voor hoofdpijn. ‘Eigenlijk was ik al drie jaar bezig met een keuzemogelijkheid om De Samenwerking voor de toekomst te behouden.’

Betten kwam tot de conclusie dat het tijd was om de knoop door te hakken. In Aannemers- en Loonbedrijf Vink BV uit Dwingeloo van Richard, Rick, Danny en Daphne Wijntjes, heeft Betten, volgens eigen zeggen, een goede partner gevonden waarmee per 1 januari 2020 een samenwerkingsverband werd aangegaan. Vink nam toen 51 procent van de aandelen van de familie Betten over. Op dezelfde manier als nu blijft De Samenwerking onder deze naam vanuit Elsloo haar diensten aanbieden. ‘Hiermee denken wij de toekomst veilig te hebben gesteld. Door voorop te lopen in precisielandbouw willen we in het noorden een stevige positie behouden.’

Visser
Honderd jaar bestaat Meubel- en Woningstoffeerderij Visser in Haulerwijk. Daarvoor had het familiebedrijf een vestiging aan de Rijweg in Oosterwolde. ‘Het bedrijf, dat begon met de verkoop van textiel is opgericht door mijn overgrootvader, Bauke Visser’, zegt Jan Fokke Visser, de huidige eigenaar.

Hij is de vierde generatie die het bedrijf voortzet. ‘Hoelang het bedrijf precies bestond voordat het naar Haulerwijk verhuisde, is onbekend.’ Naast textiel in alle soorten en maten voor ondergoed en sokken, handelde het bedrijf in ritsen, weet de eigenaar. Zijn grootvader Jan zette het sinds 14 mei 1920 voort in Haulerwijk. ‘Op meerdere plekken in het dorp door de jaren heen’, benoemt Visser. Zijn huidige bedrijfslocatie is Leeksterweg 2A.

Het bedrijf bewoog gedurende die eeuw flink met de markt mee. Waar de woonkamer tot zeventig jaar geleden nog ingericht werd met voornamelijk stoelen, kwamen in de jaren zestig de banken in de mode. ‘Reden voor mijn vader, Fokke Visser, om zich daar meer in te gaan specialiseren. Hij haalde de woninginrichting de winkel in. En de daarbij horende meubelstoffering.’ Dat is wat het jubilerende bedrijf nu nog steeds doet. Sterker nog: het is de hoofdmoot voor de speciaalzaak. ‘Veel klanten wensen nog steeds een nieuw stofje op hun meubels. Onze doelgroep bestaat voornamelijk uit vijftigplussers.’ Visser ziet dat ‘de jeugd’ een woonkamer liever compleet nieuw koopt, dan meubels te hergebruiken met een nieuwe bekleding.

Jan Fokke Visser hielp sinds zijn zeventiende al mee in de zaak en hoopt nog een aantal jaren door te gaan. Hoe de toekomst eruit ziet? ‘Dat is onzeker’, laat hij weten. ‘Ik ga zeker nog een aantal jaren op dezelfde voet door, maar hoe het bedrijf dan verder moet, is onbekend. Ik heb nog geen opvolger gevonden.’

Oenema
Het is niet helemaal duidelijk wanneer Oenema Groep in Oosterwolde exact het licht zag, laat Ben Muijselaar weten. Hij staat samen met Hans Oenema aan het roer van het bedrijf. Zeker is dat het bedrijf meer dan 85 jaar bestaat. Oenema was chauffeur bij de HABO (Haulerwijkse Auto Bus Onderneming). Hij kreeg steeds vaker de vraag pakketjes mee te nemen. Rond 1932 startte Hans Oenema senior een pendeldienst tussen Haulerwijk en Groningen. Hij had al vroeg in de gaten dat, om vooruit te komen, vooral de ontwikkelingen op de markt goed gevolgd moesten worden. En dus verlegde hij zijn accent naar vervoer per kipper.

Zijn zoons Theo en Max bouwden het bedrijf verder uit. In 1994 gaven zij het stokje op hun beurt over aan de volgende generatie, waar Hans Oenema (zoon van Theo) en Ben Muijselaar (schoonzoon van Theo) nu de scepter zwaaien. Het bedrijf is specialist op het gebied van infra, milieu, sloopwerken, asbestsanering, logistiek, afvalverwerking en grondstoffen. Juist door deze diversiteit van diensten en producten kunnen zij hun klanten optimaal van dienst zijn. ‘Wij kunnen alles binnen één project realiseren, maar ook afzonderlijke fases verzorgen.’ Dat is de kracht van het bedrijf. Ook deze grote speler speelt in op innovatie, gaat met z’n tijd mee en beschikt over een ultramodern machinepark, zodat ze ruimschoots aan alle gestelde kwaliteitsnormen en -eisen kunnen voldoen.