Wat gaat er met Biosintrum gebeuren?

Oosterwolde - Laat vier scenario’s voor de toekomst van het Biosintrum in Oosterwolde onderzoeken. Dat voorstel doet het college aan de gemeenteraad.

De scenario’s zijn: verkoop of verhuur van het centrum aan de stichting Biosintrum, exploitatie door de gemeente met behoud van doelstellingen, of de verkoop met het loslaten van doelstellingen. De voorkeur van het college gaat uit naar het scenario dat het Biosintrum wordt verkocht of wordt verhuurd aan de stichting. Als ‘back-up’ kunnen de andere twee scenario’s worden uitgewerkt.

Het splinternieuwe kenniscentrum voor de biobased economy is in financiële problemen gekomen door tegenvallers en te rooskleurige verwachtingen over de exploitatie.

Doelstellingen

Bij het optuigen van het Biosintrum werden diverse doelstellingen geponeerd: groei van werkgelegenheid, het vergroten van vitaliteit, leefbaarheid, uitstraling en attractiviteit van de regio, de vestiging in de gemeente van meerdere bedrijven gericht op biobased economy en duurzaamheid, al in de gemeente gevestigde bedrijven stimuleren zich te richten op biobased economy, Mbo- en Hbo-onderwijs binnen de gemeente stimuleren en het bevorderen van toerisme. De organisatie van het centrum ligt bij de stichting Biosintrum.

De keuze voor de vier scenario’s wordt mede bepaald door de vraag in hoeverre deze doelstellingen gerealiseerd dienen te worden. Op voorhand concludeert het college dat bij uitwerking van het scenario ‘verkoop met verlaten van doelstellingen’ deze doelstellingen niet of nauwelijks gehaald worden.

Reputatieschade

Met de bouw en opening van het Biosintrum heeft de gemeente de nodige publiciteit gekregen. De winst in termen van imago blijft alleen behouden in de ‘behoud van doelstellingen’-scenario’s. In de ‘verlaten van doelstellingen’-scenario’s treedt reputatieschade op. Deze reputatieschade kan ook de relatie met de provincie betreffen, omdat de provincie een zeer belangrijke financier van het huidige Biosintrum is. De provinciale subsidie is verleend op basis van het projectplan, waarbij de doelstellingen leidend zijn geweest. Ook de relatie met de huidige contractpartners, zoals de onderwijsinstellingen en de afnemers van de bedrijfspakketten, komt hiermee onder druk. Daarnaast bevestigt de keuze voor een van de ‘behoud van doelstellingen’-scenario’s het beeld van de gemeente als betrouwbare partner en overheid met lef en initiatief.

Lokale ondernemers

De betrokkenheid van lokale ondernemers heeft inmiddels op diverse manieren vorm gekregen. Deze ondernemers onderschrijven de doelstellingen van het Biosintrum en zijn bereid zich hiervoor in te zetten. Deze inzet en betrokkenheid is daarmee verweven met het handhaven van de doelstellingen. Bij uitwerking van de ‘Verlaten van doelstellingen’-scenario’s vreest B & W dat de betrokkenheid van de lokale ondernemers op de achtergrond raakt of in zijn geheel verdwijnt. ‘Bovendien zullen de lokale ondernemers de keuze om afscheid te nemen van de doelstellingen niet als consistent en positief ervaren.’

Commerciële partij

Voor de scenario’s waarbij met behoud van doelstelling de exploitatie door een derde partij wordt gevoerd valt op te merken dat de positie van die derde partij niet verschilt van de positie van de stichting. De meerwaarde van deze scenario’s moet volgens het college dan ook worden betwijfeld. Er is geen zicht op een commerciële partij die het Biosintrum met behoud van doelstellingen zal kunnen en willen exploiteren. Het feit dat het Biosintrum met publiek geld tot stand is gekomen, geeft volgens B & W aan dat met de realisatie geen financiële baten, maar maatschappelijke baten zijn beoogd. ‘Een commerciële partij zal zich richten op financiële baten. Dit verhoudt zich slecht met de doelstellingen van het Biosintrum.’

Stichting

Een niet-commerciële derde partij betekent in feite dat de gemeente afscheid neemt van de huidige stichting en een nieuwe stichting met dezelfde doelstellingen opricht. De samenwerking met de huidige stichting geeft hier volgens het college geen aanleiding toe. ‘Daarnaast is er geen meerwaarde in het ‘overdoen’ van de oprichting van de stichting. Wel brengt dit scenario meerkosten, imagoschade en schade in de relaties met de lokale ondernemers met zich mee. De lokale ondernemers zetten zich met enthousiasme in voor de stichting. Afscheid nemen van de stichting zou alleen om zeer dwingende redenen moeten plaatsvinden.’ Het college ziet deze redenen niet.

Boekverlies

Het scenario ‘Verlaten van doelstellingen en verkopen’ betekent het incasseren van een boekverlies op het gebouw. Dit boekverlies zou enigszins beperkt kunnen worden door de planologische bestemming te verruimen. Hiermee wordt echter geheel afscheid genomen van de doelstellingen voor het Biosintrum. Bovendien zal, ook bij wijziging van de planologische bestemming rekening gehouden moeten worden met het feit dat het pand onderdeel uitmaakt van het BREEAM gecertificeerde Ecomunitypark. Daarnaast zijn er contractuele verplichtingen aangegaan.

Op voorhand is volgens B & W niet aan te geven of het boekverlies lager of hoger uitvalt dan de kosten van één van de andere scenario’s. Daarmee is het financiele uitgangspunt op dit ogenblik niet bruikbaar om een selectie van scenario’s mogelijk te maken.

Contractbreuk

De gesloten samenwerkingsovereenkomst met Zwart Beheer BV en Ecomunitypark Ontwikkeling BV bevat de verplichting voor de gemeente om het Biosintrum te realiseren, de stichting op te richten en het gebouw ter beschikking van de stichting te stellen. Ook de met de onderwijsinstellingen en bedrijven gesloten overeenkomsten gaan uit van een operationeel Biosintrum. De ‘Verlaten van doelstellingen’-scenario’s betekenen contractbreuk met al deze partijen. ‘Deze scenario’s vereisen dan ook een extra inspanning, ook op financieel gebied, om vooraf met al deze partijen tot een schikking te komen. Dit geldt in mindere mate ook voor de scenario’s waarbij de exploitatie met behoud van doelstelling bij de gemeente zelf danwel een derde partij komt te liggen.’

Eind van dit jaar neemt de gemeenteraad een besluit over de toekomst van het Biosintrum.