NiekHoort
Door Niek van der Oord

Column: 'Het voelt als onderduiken'

In het jaar dat we uitgebreid zouden stilstaan bij 75 jaar bevrijding, is ons land in oorlog met het gevreesde coronavirus. Voor sommige vervolgden die de periode 40-45 hebben meegemaakt, voelt het verplicht thuisblijven en het niet mogen ontvangen van bezoek als opnieuw onderduiken.

Vorige week belde ik met mijn 93-jarige tante Truus Stern die in een verpleegtehuis verblijft. Zij is van joodse komaf en overleefde de oorlog dankzij dertien verschillende onderduikadressen. Rond de bevrijding zat ze ondergedoken in Veenhuizen.

Hulp aan Franse parachutisten

Op de dag dat de Canadese bevrijders kwamen, was Truus in Oosterwolde en diezelfde dag hielp ze Franse parachutisten in Appelscha. Op het moment dat ik haar belde, was net besloten dat er in het verpleeghuis geen bezoek meer mag komen.

Ze was erg verdrietig. Haar dochter die normaal gesproken elke dag langskomt, mag er ook niet meer in. Het besmettingsgevaar voor de fragiele bewoners is te groot. Het sneed door mijn ziel toen ze vertelde dat de huidige situatie haar erg doet denken aan de onderduikperiode.

In de oorlog werd een groot deel van haar familie omgebracht. Haar moeder werd in Block 10 in Auschwitz door Nazi-dokters misbruikt voor medische experimenten. Ondanks die gruwelijkheden overleefde ze de oorlog. Mijn tante pakte na de oorlog het gewone leven weer op en toont zich - zolang ik haar ken - altijd optimistisch. Zelfs toen ze vorig jaar na een val aan een gebroken heup moest worden geopereerd, hield ze ondanks de pijn de moed erin.

Thuiszitten kan ik goed relativeren

Ze kroop de laatste maanden net weer uit het fysieke dal en keek uit naar de activiteiten rond 75 jaar bevrijding waarvoor ze was uitgenodigd. Ook daar komt door het virus niets van terecht. In vergelijking met wat zij in die bange oorlogsjaren meemaakte, kan ik het door de overheid aanbevolen thuiszitten heel goed relativeren.

Het ontbreekt ons immers aan (bijna) niks. Er is voldoende te eten, de verwarming en de kraan doen het en om de vrije tijd te doden zijn er kranten, tijdschriften en boeken. Ook het internet, televisie (Netflix!) en radio werken gewoon en met de (klein)kinderen, andere familie en vrienden kan via beeldverbinding worden gebeld.

Het was een verjaardag om nooit te vergeten

Ik kan er slecht tegen dat er nog steeds mensen zijn die corona bestempelen als een gewoon griepje en zich op straat of in de supermarkt niet houden aan minstens 1,5 meter afstand. De dreiging van het virus bezorgt mij af en toe de kriebels. Vorige week werd ik 65. Zit ik nu ook in de gevarenzone? Het was in elk geval een verjaardag om nooit te vergeten.

Voor het eerst kwam er niemand die dag op bezoek. Ik was zelf bij mijn (ook 93-jarige) moeder die daags tevoren in het Wilhelminaziekenhuis in Assen een operatie had ondergaan. Om binnen te komen, moesten we door speciale tenten waar aan elke bezoeker vragen werden gesteld en van iedereen de temperatuur werd gemeten. Dat alles om te voorkomen dat het virus het ziekenhuis binnendringt.

Gelukkig gaat het inmiddels goed met mijn moeder. Ook zij weet uit eigen ervaring hoe het is om te moeten onderduiken. De vergelijking met de onderduik gaat voor mij gelukkig mank. We komen hier met gebruik van gezond verstand wel door heen.

Dit zal ik ook overwinnen

Mijn tante belde ik begin deze week opnieuw. Ze klonk gelukkig weer als vanouds optimistisch: ‘Ik heb de oorlog overwonnen. Dit zal ik ook overwinnen.’