NiekHoort
Door Niek van der Oord

Verhalen over oorlog en bevrijding zijn welkom

Zijn er nog mensen die zich de bevrijding van Oost- of Weststellingwerf goed kunnen herinneren en daarover in onze krant hun verhaal willen doen? Ik wil graag met hen in contact komen.

Ook is de redactie op zoek naar foto- of filmmateriaal. Volgend jaar is het 75 jaar geleden dat ons land van het Duitse juk werd bevrijd. 75 jaar vrijheid gaat ook in de Stellingwerven niet ongemerkt voorbij. Deze krant wil daar uitgebreid aandacht aan besteden.

Er staan diverse activiteiten op stapel

Er staan in zowel Oost- als Weststellingwerf diverse activiteiten op stapel. Het zwaartepunt ligt rond 13 april - de datum dat de meeste dorpen hier werden bevrijd - en 4 en 5 mei.

De aftrap is reeds in januari. Beide gemeenten staan dan stil bij de slachtoffers van de holocaust. Op 27 januari 2020 is het 75 jaar geleden dat concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz, hèt internationale symbool van de Holocaust, werd bevrijd.

Om mensen in hun eigen gemeente te betrekken bij dit oorlogsverleden, is op verzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei een tijdelijk lichtmonument ontworpen. Kunstenaar Daan Roosegaarde is de bedenker van Levenslicht, het monument dat zowel in Oosterwolde als Wolvega te zien zal zijn.

Het lichtmonument moet bewustzijn vergroten

Via dit lichtmonument moet het bewustzijn worden vergroot dat in heel Nederland Joden, Roma en Sinti woonden en dat de mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn vervolgd, gedeporteerd en vermoord, plaatsgenoten of buren waren. Het monument is een eenmalige tijdelijke aanvulling op de bestaande oorlogs- en Holocaustmonumenten, in het kader van 75 jaar vrijheid.

Met 104.000 lichtgevende herdenkingsstenen (gelijk aan het aantal slachtoffers uit Nederland) staat het kunstwerk symbool voor de impact van de Holocaust. Na een landelijke onthulling wordt in elke betrokken gemeente een deel van de stenen tentoongesteld. In het donker lichten de herdenkingsstenen op.

Bij het starten van de deportaties in 1942 woonden er weinig Joden in de Stellingwerven. De families Van Hasselt in Waskemeer en Mendels in Wolvega overleefden de oorlog niet. Voor hen zijn enkele jaren geleden ‘struikelstenen’ gelegd.

Bij de joodse begraafplaats in Noordwolde staat een monument waar alle in de Stellingwerven geboren Joden die de oorlog niet overleefden, worden herdacht. Er zijn echter wel honderden joodse mannen die in 1942 vanuit de Stellingwerven zijn gedeporteerd. Zij verbleven in de werkkampen Ybenheer en De Landweer (in Ooststellingwerf) en It Petgat in Weststellingwerf.

Op de locaties staan monumenten om ons te herinneren wat er is gebeurd. Kamp Ybenheer is dit jaar weer gedeeltelijk zichtbaar gemaakt, volgend jaar gebeurt hetzelfde met It Petgat.

Herdenken is belangrijk

Herdenken is belangrijk, net als het vastleggen van getuigenissen uit die vreselijke jaren 1940-1945. Veel is in de loop der jaren reeds te boek gesteld of in kranten, tijdschriften of publicaties van historische verenigingen gepubliceerd. Over de razzia in Noordwolde, de neerstortende vliegtuigen van de geallieerden of de executie van dappere Stellingwervers die in het verzet zaten. Maar er zijn ook minder ingrijpende gebeurtenissen, waaraan oudere lezers wellicht nog herinneringen bewaren.

Verhalen zijn welkom

Ik hoop dat er nog mensen zijn die 75 jaar na dato in staat zijn, hun authentieke verhaal over oorlog en bevrijding te kunnen doen.

Tips kun u sturen naar niek.van.der.oord@NDCmediagroep.nl of bellen met 06-29074692.