NiekHoort
Door Niek van der Oord

Zwarte Piet en voetbal hebben raakvlakken

Zwarte Piet en voetbal hebben overeenkomsten. Iedereen heeft er verstand van en discriminatie is een heikel gesprekspunt.

Enkele jaren geleden schreef ik al eens een column over Zwarte Piet die van mij geen Zwarte Piet hoeft te blijven. Ik kreeg daar wisselende reacties op, maar het waren beschaafde reacties van voor- en tegenstanders van Zwarte Piet. Sinds die tijd is de discussie erg verhard. Hoe is het toch mogelijk dat deze discussie zoveel heftige emoties oproept.

Polarisatie-deskundige 

De Leeuwarder Courant heeft er een polarisatie-deskundige naar gevraagd. ‘Tegenpolen worden gevaarlijk als ze zich op identiteit-kwesties gaan beroepen’, schrijft Bart Brandsma in zijn boek ‘Polarisatie, inzicht in de dynamiek van wij-zij denken’. Het ene kamp noemt Zwarte Piet racisme; de andere partij vindt dat een eerlijke, oud-Hollandse traditie om zeep wordt gebracht.

Volgens Brandsma heb je het midden nodig als je rellen en ellende wil voorkomen. ‘Het midden is de buffer tussen de polen, de kiel van het schip die kapseizen voorkomt.’ Brandsma stelt ook dat datzelfde midden leiders nodig heeft die zich niet laten dicteren door polen. Sussen, luisteren en zeggen dat de kleur van Piet jou niet uitmaakt, is volgens de deskundige onvoldoende. Onder veel brandende kwesties (denk ook aan boze boeren, bouwers en onderwijzers) ligt vaak een grotere vraag: Wie telt er mee in dit land? Het grote midden van ons land wacht nu op wijze woorden van iemand die het pietenvraagstuk verder brengt.

Ik ben er al jaren uit

Ik ben er al jaren uit. Zwarte Piet inruilen voor een roet- of veel kleuren Piet mag wat mij betreft. Maar doe het via de weg van de geleidelijkheid. Zodat iedereen aan het idee kan wennen. Op Twitter las ik een opmerking van iemand die min of meer gehakt maakte met het verschuilen achter tradities. De Twitteraar wees er fijntjes op dat Sinterklaas en zijn gevolg dit jaar bij de landelijke intocht in Apeldoorn niet zoals anders per stoomboot aankwam.

De goedheiligman stapte uit de (stoom)trein. Daar hoorde je maar heel weinig mensen die anders zo hechten aan de Zwarte Piet traditie over klagen. In de Stellingwerven waren de Pieten zaterdag overwegend zo zwart als roet. Veegpieten heb ik niet gezien. Het stoort me niet echt, maar zou het niet van voortschrijdend inzicht getuigen als er hier en daar roetpieten hun intrede deden. Als gebaar naar de mensen die zich wèl oprecht gekrenkt voelen door onze traditie.

Gemakkelijk wijzen we naar een ander

Gemakkelijk wijzen wij bij discriminatie snel met een vinger naar een ander. Daarom ben ik blij dat de voetbalscheidsrechter zondag het duel Den Bosch – Excelsior enige tijd staakte toen ‘supporters’ een donkere speler van Excelsior hoorbaar racistisch bejegenden. Het wordt tijd dat mensen die zich tot dusver als het midden stil hebben gehouden duidelijk maken dat de grens met sommige uitingen is bereikt. Of je nu voor of tegen Zwarte Piet bent, houd het beschaafd en laat het vooral een (kinder)feest zijn. In Oost- en Weststellingwerf lukt dat gelukkig nog steeds.