Ludende klokken in Else

Else - Oflopen vri’jdagmiddag weren mit riegelmaot de klokken van de klokkestoel in Else te heuren. En omreden et stil weer was, klonken ze tot veer in de omtrek! Vandaege-de-dag wo’n klokken veural luded om de tied dan te geven, mar vroeger gebeurde dat ok as d’r wat an de haand was. En dat was et geval oflopen vri’jdag.

Want ok al was et ni’je boek ‘Luudklokken en klokkestoelen in Stellingwarf’ van Jan Koops en Sietske Bloemhoff al veurofgaonde an de sutelaktie van de Stelllingwarver Schrieversronte op informele wieze prissenteerd, oflopen vri’jdag was d’r in et Karkehuus van Else biezundere andacht veur.

Ni’je boeken

Schrieversronte-veurzitter Klaas van Weperen vertelde in zien eupeningswoord over et belang van et uutgeven van dit soorte van historische boeken. Zokke boeken geven veul boeiende infermaosie over alderhaande historische onderwarpen uut de regio, waor vaeke nog niet zoveul over bekend is. Van Weperen nuumde mitien ok een tal ere unieke boeken daor op et mement bi’j zien stichting hadde an warkt wodt. Dat bin o.e. een bundel gedichten om steun te bieden bi’j et verwarken van verlös, de vertaeling van et Markus-evangelie en et boek ’De wereld van Zander, herinneringen van de vrome landverhuizer Zander Jacobs Klooster uit Donkerbroek’, dat schreven wodde deur dr. Rienk Klooster en dat eerdaegs verschient.

Luudklokken en klokkestoelen

Jan Koops vertelde daornao in et kot over luudklokken en vertoonde een biezunder aorige film uut 1951 die over et gieten van klokken gaot, en die hi’j op Internet vunnen hadde. Nao Koops vertelde Sietske Bloemhoff over et belang van et vaktaele-onderzuuk bi’j de Stellingwarver Schrieversronte. In 1988 verscheen an de haand daorvan al et boek ‘Klokkestoelen van Stellingwarf’, daor de vaktael van de klokkestoelebouwer uutgebreid in beschreven wodde, en die now ok in et ni’je boek opneumen is.

Kleppen, luden en verluden

Butendeure vertelde Hendrik Betten bi’j de klokkestoel van Else over de gebruken rond et kleppen en et luden van klokken. In vroeger tiede wodden de klokken klept en luded as d’r iene uut de tied raekt was. An de wieze waorp dat gebeurde koj heuren of et om een man of een vrouw gong. Betten vertelde butendat ok over de Elsiger klokkestoel zels, en wat d’r in Else wel niet uut de wege zet wodt om de karke, de klokkestoel en ok et karkhof zo goed meugelik te onderholen en onderholen te laoten. Dat gebeurt in et dörp deur flink wat vri’jwilligers, waorvan hi’j d’r zels ok iene van is. In Else wodt daegeliks, behalven op zundag, de klokke luded om negen ure morgens, dat gebeurt ofwisselend deur Huug Jak en Hendrik Betten.

Daor luden de klokken weer…

En doe was et an et kleppen en et luden van de klokken zels toe. Dat gebeurde in eerste instaansie deur Betten zels, mar daornao mochten ok de meensken die disse middag mitmaekten even perberen. De auteurs begonnen as eerste mit disse drege klus, mar et gong heur beide zo goed of dat ze uut hanen van Helmich Hammer, zels ok klokkeluder in Else, een diplome kregen as ‘Assistent-Klokkeluder’.

Boek veur Jan Kuipers

Veur Jan Kuipers van de Stichting Restauratie-Hulpfonds Klokkenstoelen was d’r tussen et luden deur uut hanen van Klaas van Weperen een eerste exemplaor van et ni’je boek. Jan Kuipers (Stienwiek) was ok bi’j de prissentaosie van et boek uut 1988, en hadde veur et ni’je boek arg veul infermaosie en hulpe beuden an et onderzuuk naor de luudklokken in de Stellingwarven. Et boek kwam him dan ok meer as toe, zo vunnen de beide auteurs.